Schouwtoneel

Puno, de naam van de eerste Peruaanse stad die ik bezoek, doet mij vooral aan de Spaanse versie van Sesamstraat denken, waarin de grote gele dan wel blauwe vogel (dit schijnt per land te verschillen) een hoofdrol speelt. Zou het komen doordat mijn zus pas schreef dat mijn nichtje Marieke vol graagte en gretigheid dit programma ´verorberd´? Het menselijk brein, of wat er in mijn geval nog van over is, stelt ons vaak voor raadselen.

Maar goed, ik was inmiddels samen met Chris en Bernardine, een Nederlands stel op wereldreis, in deze plaats aangekomen. Qua architectuur of aanverwante esthetiek hoef je hier absoluut niet heen. Het was de gene zijde van Lake Titicaca die ik er wilde zien en met name de eilanden.

Uros is de naam van de drijvende rieteilanden waar de locals al in klederdracht en met bergen souvenirs voor hun snufferd op ons zaten te wachten. Hoe ontieg´lijk toerist kun je je voelen? Aapjes kijken is er niets bij. Het leek zo kunstmatig dat ik maar even keihard ben gaan springen om te testen of het eiland inderdaad wel van drijvend riet was. Gelukkig, iedereen keek zwaar verstoord op toen mijn sprong een kleine zeebeving teweeg bracht en er een bijbehorende golfbeweging door deze gelegrasmat trok, waarmee voor mij het bewijs van drijven en dus echtheid geleverd was. De waarheid gebiedt mij te zeggen dat het wel fotogeniek is en ik mij daarom gelaten overgaf aan dit wereldwijd cultuurvernietigende gedrag. Verbazingwekkend dat de mensen zich zo gemakkelijk lieten fotograferen. Waren de Peruanen dan echt zo significant verschillend van de Bolivianen, die bij het zien van een camera zich meteen al omdraaien of achter hun (bol-)hoed verschuilen? Ik begreep er niets van.

En op Taquilla van hetzelfde laken een pak. Ik was zo verward dat ik bijna vergat om foto´s te nemen. Dit kon toch niet waar zijn?

Op de terugweg zag ik het antwoord op mijn vraag. Op het rieteiland waren de ronde rieten hutjes leeg; de mensen en de souvenirs verdwenen. Op het ernaast gelegen eiland stonden vierkante huisjes met golfplaten daken en een zonnepaneel. Daar liepen dezelfde mensen als vanmorgen, maar nu in Westerse kleding. Einde voorstelling.

* * *

Ze zijn niet blij de leraren, de boeren, de buschauffeurs en de werknemers in de gezondheidszorg hier in Peru. Om dat kenbaar te maken aan alles en iedereen, bezetten ze overheidsgebouwen, staken en demonstreren ze. Het schijnt de afgelopen weken al herrie te zijn geweest en de eerste slachtoffers zijn al gemeld. Ze eisen ondermeer loonsverhoging en belastingverlaging. ´s Avonds, vlak na aankomst in Puno, zag ik televisiebeelden van rellen, stakingen en demonstraties. Het bleek het relaas van het gebeuren van dezelfde middag in Puno te zijn.

Zittend in het restaurant werden opeens de buitendeuren gesloten. Wat bleek? Een horde demonstranten kwam, gewapend met potten, pannen en pollepels, waarmee een oorverdovend lawaai werd gemaakt, door de straat zetten. ´Logisch dat je je deuren sluit´, grapte ik nog, ´voordat je het weet nemen ze al je kookgerei mee.´ Het bleef echter de rest van de avond onrustig. Onwerkelijk. Twee werelden aan twee zijden van een deur. Op straat de Peruanen met hun onvrede en in het restaurant de toeristen genietend van hun copuleuze maaltijden en sterke verhalen. Wie staat op de planken; wie zit er in de zaal?

* * *

Ik heb er nooit mijn statistiekkennis op losgelaten, maar het schijnt zo te zijn dat als je met een wildvreemde aan de praat raakt, het slechts een keten van vijf elkaar kennende personen vereist, voordat je een gemeenschappelijke kennis hebt. Soms zijn er sterkere staaltjes van ´ons kent ons´ te vertellen.

´s Avonds zaten we, Bernardine, Chris en ik in een restaurantje alwaar we ons tegoed deden aan pizza en pasta. We waren niet de enigen en het duurde niet lang of we raakten aan de praat met het stel dat aan het nabijgelegen tafeltje eveneens van hun diner zat te genieten. (of ze dat nadien nog deden, is nog maar de vraag.) We raakten echter in een geanimeerd gesprek, waarbij de aftastingsvragen van: Hoe lang zijn jullie op reis? Waar ben je geweest en waar gaan jullie nog naar toe? Soepeltjes werden gevolgd door: Waar wonen jullie? en Waar werken jullie? Mijn kin hing prompt onwaarschijnlijk laag in mijn pizza toen haar antwoord luidde: Bij Berenschot.

In no time werden plaatsen gewisseld, want mijn nieuwsgierigheid was gewekt. En andersom idem dito. Want was ik niet degene die ooit aan het prioject had gewerkt waar zij nu aan verbonden was? En was ik ook niet degene die in de krant had gestaan? Ja, inderdaad, dat was ik. Ik voelde mij als een kind dat betrapt werd op het stiekem leegeten van de snoeppot.

´Maar vertel eens´, zo was mijn wedervraag, ´Hoe staat het leven in het Utrechtse?´ Dat er veel kan veranderen in nog geen twee jaar, bleek eens te meer enin een uur tijd, had ik het gevoel weer helemaal bij te zijn met betrekking tot het reilen en zeilen van mijn voormalige werkgever en mijn ex-collega´s. Het leek de organisatiekundige case van de 21e eeuw en een soap tegelijkertijd en met de gretigheid van een organisatie-adviseur en voyeur absorbeerde ik de genoemde zetten in het schaak- dan wel schouwspel. Schaakmat of crime passionel? Alhoewel ik er al bijna net zolang weg ben als dat ik er gewerkt heb, hou ik er toch een zwak voor. Ondanks, of misschien juist wel dankzij alles.

Was het Vondel die het schreef? Joost mag het weten. Ik ken alleen de musicalversie van de afscheidnemende ouderejaars, zo'n twintig tot vijf en twintig jaar geleden, op de bonte avond van de pedagogische academie (nu Pabo) waar mijn pa werkzaam is:

Komt en ziet ons aller lot,
Gedragen wij ons niet al te zot?
Het leven is geen schouwtoneel,
Maar uw bestaan, dus neem uw deel.