Same same, but different

Vermoedelijk kent iedereen die in Azie heeft rondgereisd deze uitdrukking wel. Het wordt te pas en te onpas voor alles en nogwat gebruikt. Zijn er twee hotelkamers en heb je de eerste gezien en vraag je om de volgende te mogen bekijken, dan is het antwoord steevast: Same, same. Iedereen denkt er automatisch achter aan: But different. Je kunt op je klompen aanvoelen dat die tweede hotelkamer net iets (maar meestal heel veel) anders is. En zo gaat het met alles: eten, souvenirs, excursies. Als je niet uitkijkt word je gen....d waar je bij staat en dat is soms erg en soms niet. Sometimes you win some, sometimes you loose some. In Vietnam hebben ze een leuke oplossing gevonden om de toeristen en al het overige rondreizende volk enigzins binnen de gebaande paden te houden (hetgeen met het oog op het aantal landmijnen dat ook hier ooit als hagelslag op je witte boterham met boter (wie mist hier wat?) over het land is uitgestrooid en hier nog stilletjes verzonken tussen de rijstvelden op een beter lot ligt te wachten, ook best wel een goed idee is). Je kunt namelijk tussen verschillende soorten vervoer kiezen: de trein (die traag en niet al te goedkoop is), de locale bus (die goedkoop is, maar waarin iedere keer weer het laatste record Hoeveel-mensen-dieren-brommers-tassen-koffers-fietsen- passen-er-in-en-op-het meest-roestige-Russische-model-bus uit het Guinness Book of records wordt geprobeerd te verbeteren. En dan heb ik je nog niet eens verteld dat de gemiddelde Vietnamees al voordat de motor gestart is, over zijn nek gaat; man, vrouw, kind, maakt niet uit!), de locale minibus (waarin toeristen het hardst afgezet worden en waar ook het aantal luchtmoleculen tot een minimum cq vacuum gereduceerd wordt) of de toeristenbus (die je ophaalt bij je hotel, goedkoop, snel en als je geluk hebt met airco gekoeld is). Geen moeilijke vraag om te beantwoorden als je vraagt: voor welk vervoermiddel kiest de gemiddelde reizende? Juist, de toeristenbus. De nadelen zijn beperkt: je ziet iedere keer iedereen weer terug en je voelt je best wel massa. Wat echter wel vervelend is: ze rijden maar bepaalde routes. Dat is niet erg zolang jij daar ook heen wil, maar een keer raden; dat wilde ik niet. Je kunt kiezen tussen HCMCity-Mui Ne-Nha Trang en verder of HCMCity-Dalat-Nha Trang en verder. En ik wilde: HCMCity- Mui Ne-Dalat-Nha Trang. 'Is not possible' werd verder zonder enige vorm van nuancering in mijn gezicht geknald (dit is echt een land naar mijn hart: straight en zonder pardon; je moet er wel tegen kunnen...). Uitdaging: zeg noooit tegen Jacq 'is not possible' want dat gaan we dan toch zeker eerst wel eens even zelf uitproberen.

Vol goede moed stapte ik in Mui Ne in de toeristenbus die naar Nha Trang ging. Halverwege dit traject zou ik uitstappen en het verder zelf uitzoeken hoe ik Dalat terecht zou komen. Dat ik bijna net zoveel moest betalen als naar Nha Trang was omdat ze wel voor de hele weg een stoel voor mij gereserveerd hadden... (dat bedoel ik dus; zo flexibel als een loden deur). In het dorpje waar ik er uit moest, kwam de bijrijder, die vol overgave een Vietnamese 'friend' die hij halverwege had in laten stappen (vrouw met kind; mocht gratis mee natuurlijk!) zat te zoenen en te verleiden tot waarschijnlijk een nog gezelliger samenzijn na afloop van de busrit, er nog net op tijd achter dat ik hier moest uitstappen. Deur open, Jacq eruit en daar stond ik dan. Als vliegen op de stroop had ik in vijf secondentijd vijf brommerboys om mij heen die mij wel voor woekerprijzen naar de hoek van de straat wilden rijden. Even onderhandelen maar weer. Achteraf had ik het kunnen lopen, maar dat weet je niet als de Lonely Planet je even in de steek laat. De volgende halte was een kale plek langs de kant van de weg waar nog een paar locals stonden te wachten. Ik ging ervan uit dat ze ook met de minibus naar Dalat wilden en dat bleek ook zo. Het eerste busje wilde mij voor tien dollar wel meenemen. Doe is gek zeg, ik ben geen miljonair! Ik vond dat het voor drie dollar ook gemakkelijk moest kunnen. Deze man was van het model sjagarijn en weigerde om te onderhandelen en toen ik bij zijn aanbod van vier dollar nog gewoon drie bleef zeggen, barstte hij bijna uit elkaar van woede. Ik zei dat het een spel was en dat hij moest blijven lachen, maar de bus reed verder. Oke, wachten op de volgende. Het werd langzamerhand half zes en het begon al te schemeren. Hmm, matig; ik wilde wel vanavond in Dalat slapen. Geluk was weer eens aan mijn kant, want daar kwam de volgende minibus aan. Een vrolijke tante vroeg of ik mee wilde en haar laagste bod was vier dollar, maar mijn drie dollar werd ook niet als een afwijzing gezien. De achterklep ging open en daar lag mijn backpack al; instappen maar en wegwezen. Ik kreeg zowaar een stoel en had nog soort van beenruimte ook. De overige twee en twintig (in een minibus waar in Nederland max. 12 personen in gaan) hadden het aanzienlijk moeilijker... Even later stopten we weer. Je denkt toch zeker niet dat deze bus al vol was? Er konden er nog gemakkelijk drie bij , ook al betekende dat dat er twee op mijn backpack moesten zitten en dat ze net met hun hoofd tussen de achterbank en de achterklep pasten. Het zag er uit als test- aapjes in een proeflaboratorium. Ik was denk ik de enige die dit zielig vond en ook dat duurde maar even. Ze staken vervolgens hun sigaret op en lieten de as op mijn backpack vallen! De vijf en twintigste stond naast de bank bij de schuifdeur, met het licham in een hoek van negentig graden; precies de vorm van de bus volgend. Geen enkel probleem! Daar gingen we en al snel hadden we het eerste dorpje achter ons gelaten. De weg werrd langzamer hand iets slechter, maar daar maalt niemand om. De zoeven nog soepel rollende schuifdeur dacht daar aanzienlijk anders over: bij de eerste echte put in het wegdek, viel hij er gewoon uit. Busje stoppen, tante eruit en hup deur er weer in. Dat het geen solide oplossing bleek, was ook geen probleem. Dan draai je het raampje in deze deur open, steek je je arm er door heen en hou je de hele deur simpelweg als een handtas om je arm. Ze hebben in dit land wel voor hetere vuren gestaan.

En dan de prijs... Ik gaf ze 50.000 dong (15.000 dong is een dollar) en daarmee was het geregeld. Na een half uurtje begon de eerste, tot grote hilariteit van de anderen, in gebrekkig Engels tegen mij te praten. Toen ik in Engels antwoordde, ging het dak bijna van de bus af; dat was dikke pret! Nog een half uurtje later zat ik vrolijk Engelse liedjes te zingen (althans dat dachten ze, maar mijn repertoire van Barbapappa en Maja de Bij is teksttechnisch uitgebreider dan die van de Engelse liedjes dus zong ik lekker uit volole borst: In een land hier ver vandaan, daar leefde eens een kleine bij, en die beleefde het klinkt raar een avontuur voor jou en mij. (Hoe toepasselijk toch?)

Ik was gewaarschuwd dat er halverwege de route van bus gewisseld moest worden en ik dan nog een keer moest betalen. Daar had ik niet echt hard in geloofd, maar eigenwijsheid wordt niet altijd beloond. Ik moest, net als iedereen, de bus uit en in de volgende bus. Nu is mijn Vietnamees momenteel niet zo vloeiend te noemn, maar onderschat mijn mimiek niet. Ik keek de vrolijke tante aan en mijn blik zei blijkbaar genoeg. Ze liep weg, babbelde wat met iemand, pakte mijn backpack en zette die in de volgende bus. Ik liep haar achterna en toen ze de backpack had neergezet, draaide ze zich naar mij om en zei: "No more money". Kijk dat bedoel ik; waar een liedje zingen al niet toe kan leiden. De volgende bus was een slag groter (maatje midi) en minder vol. Zeeen van ruimte dus en ik mocht vooraan zitten. (De meeste reizenden vinden dat niets want dan zie je alles iedere keer bijna mis en altijd net op tijd goed gaan. Ik denk dan altijd: ik kan er toch niets aan doen, dus kan er beter van genieten. Ik denk wel dat ik in Nederland opnieuw mijn rijbewijs zal moeten gaan halen om weer wat verkeersregels bij te leren). Om een uur of negen waren we in Dalat en natuurlijk moest ik toen nog van het buiten het stadje gelegen busstation naar het guesthouse. Weer brommerboys teleurgesteld, maar de slimste liep een stukje met mij mee en kreeg dus het ritje. Je denkt toch niet echt dat ik 's avonds alleen in het donker minstens drie kilometer bepakt en bezakt ga lopen? Om half tien zat ik in een lekker hotelletje en zei tegen mijzelf: It IS possible!